| Nawigacja |
| Artykuy » Ciekawostki hist » Sensacja techniczna sprzed 40000 lat |
| Sensacja techniczna sprzed 40000 lat |
| miercionona maszyna Waciwie nie ma si czym chwali. Pierwsza w dziejach maszyna wynaleziona przez, czowieka, przeznaczona bya do usprawnienia zabijania, do powikszenia zasigu i siy raenia dzid miotanych przedtem rcznie. Nieznany wynalazca uku musia by czowiekiem niezwykle pomysowym i bystrym obserwatorem. Wymylone przez niego urzdzenie stanowi bowiem pierwszy w dziejach przykad celowego magazynowania energii. Fakt, e pierwsza wynaleziona przez czowieka maszyna suya do zabijania, nie by przypadkowy, ale te nie wynika bynajmniej z krwioerczego instynktu tkwicego w ludzkiej naturze. Po prostu w paleolicie, czyli starszej epoce kamiennej (zwanej te epok kamienia upanego), podstawowym zajciem czowieka byo polowanie. Ludzie koczowali wwczas w niewielkich, kilkudziesicioosobowych grupach po odwiecznej puszczy ywic si gwnie tym, co upolowali. Zbieractwo — wyszukiwanie jadalnych owocw lenych i korzonkw — byo tylko koniecznym (mona by rzec witaminowym) uzupenieniem zasadniczego wwczas pokarmu — misa. Ten zestaw menu zmusza pradawnych owcw do bezustannego przemierzania puszczy w pogoni za zwierzyn. Prymitywna bro — maczuga, drewniany oszczep czy kamie — ktrej uycie wymagao znacznej sprawnoci fizycznej — bya niezbyt skuteczna, gdy trzeba byo razi ruchliwe i szybkie cele. Nadrabiajc braki swej natury pomysowoci, czowiek urzdza zasadzki i nagonki, kopal doy-puapki, a z czasem (kilkadziesit tysicy lat temu) oswoi sobie i wytresowa nieocenionego towarzysza oww — psa. Niemniej, a do momentu wynalezienia uku, koczujce gromady myliwych yy stale na pograniczu godu. Miso jest produktem atwo psujcym si i nie mona go zbyt dugo przechowywa. Tote kilka kolejnych nieudanych polowa nieuchronnie oznaczao gd. Czowiek wczesny powica wic cay swj czas zdobywaniu poywienia. Jeli uwaamy za suszne przysowie, goszce, i „potrzeba jest matk wynalazkw", nie powinnimy si dziwi, e pierwsza maszyna miaa takie wanie przeznaczenie.  Mezolityczne malowido naskalne zachowane w jednej z grot w Hiszpanii: ucznik strzela do grskiej kozicy uk spowodowa prawdziwy przewrt w sposobie ycia czowieka. Dziki niemu stale dotd zagroony byt naszych pradawnych przodkw zosta zabezpieczony. uk skrci te znacznie czas powicany na zdobywanie poywienia. Myliwi z epoki kamiennej przyzwyczajeni do staej aktywnoci, a dysponujcy teraz wolnym czasem — mogli zaj si rozwijaniem innych, przernych umiejtnoci. Wanie dziki znajomoci uku nastpuje wwczas co w rodzaju pierwszej „rewolucji technicznej". Pojawia si niezwykle bogaty i zrnicowany zestaw najprzerniejszych, coraz doskonalszych narzdzi z drewna, kamienia, koci i rogu — rnego rodzaju noe, szyda, rylce, piy, wierta itp.  malowido odkryte w Hiszpaskich grotach: scena zbiorowego polowania na stado jeleni Powstaj take pierwsze narzdzia skonstruowane z dwch rnych materiaw, ktrych najpowszechniejszym przykadem by drewniany oszczep zbrojony krzemiennym grotem. Lukowi te zawdziczamy zapewne pierwszy potny rozkwit prawdziwej sztuki — m.in. zaczto wwczas stosowa barwniki naturalne do zdobienia ciaa oraz malowide naskalnych, ktre do dzi urzer kaj nas swym prawdziwym artyzmem. Nie wiemy, kiedy dokadnie czowiek zacz posugiwa si ukiem — zazwyczaj wynalazek ten umieszcza si w okresie odlegym o 70 000—40 000 lat przed nasz er. Przypuszcza si te, e pojawi si on niezalenie w rozmaitych punktach naszego globu. Zachoway si lady wskazujce na znajomo i stosowanie uku na obszarze Europy i Afryki ok. 35 000 r. p.n.e. uk na dugie stulecia sta si podstawow broni. Uyway go wszystkie armie staroytnoci i redniowiecza. Zachowao si wiele legend i poda o ludziach, ktrzy osigali we wadaniu nim prawdziwe mistrzostwo. Ojciec Aleksandra Wielkiego, Filip Macedoski, straci prawe oko oblegajc bogate greckie miasto Meton. Wybi mu je pono wietny ucznik Asteros strza — na ktrej napisa: „W prawe oko krla Filipa". Na tej samej zasadzie, co uk, oparte byy niektre ze staroytnych machin miotajcych pociski — stosowane od IV w. p.n.e. na terenie staroytnej Grecji. Z uku wywodzi si rwnie kusza, znana ju w staroytnoci, gwnie na Dalekim Wschodzie. W Europie rozpowszechnia si ona w redniowieczu. Urzdzenia te, dziki stosowaniu stalowych ukw oraz napinaniu ciciwy za pomoc koowrotu lub korby, miay znacznie spotgowan si wyrzutu pocisku, a przez to rwnie wikszy zasig. W 1130 r. sobr lateraneski zabroni! nawet pod grob kltwy kocielnej uywania kuszy przeciw chrzecijanom, okrelajc j jako „...niemal szataskie narzdzie mordu, ktre zabija czowieka tak szybko, e nawet nie czuje on trafienia..." Zakazu tego zreszt nie respektowano. Wprowadzenie kuszy nie zmniejszyo jednak wcale roli uku.  Epizod z bitwy pod Crecy (ilustracja ze starej kroniki francuskiej): z prawej ucznicy angielscy, z lewej kusznicy genuescy Na przykad w bitwie pod Crecy (1346 r.) angielscy ucznicy rozgromili oddzia kusznikw genueskich wspomagajcych armi francusk. Przyczyn tego byo, e kusza, cho miaa wikszy zasig i zapewniaa wiksz precyzj trafienia, bya znacznie mniej szybkostrzelna od uku. Wprawni w strzelaniu Anglicy, ktrych sportem narodowym byo wwczas ucznictwo, potrafili wyrzuca ze swych dugich ukw 24 strzay na minut. Z czasem jednak rozwj broni palnej (zapocztkowany w XVI w.) wypar uk z uzbrojenia armii europejskich. Schyek jego kariery przypada na XVII w., kiedy stosoway go jeszcze niektre oddziay specjalne — np. lekka jazda tatarska. Pamitamy z „Trylogii" niezrwnanego ucznika tamtej epoki — pana Muszalskiego. Luk przetrwa do naszych czasw jako sprzt sportowy. W ucznictwie nasi zawodnicy, a zwaszcza zawodniczki odnosz powane sukcesy midzynarodowe. Mgr in. Bolesaw Orowski rdo mody technik 11/71  kama |
 Napisane przez kama
dnia marzec 23 2011 ·
2264 komentarze ·
387362 czyta ·
|
| Komentarze |
|
Strona 69 z 227: 1...66676869707172...227
#681 |
Jamesgeani
dnia kwiecie 04 2023 22:37:02
#682 |
mostbeteco
dnia kwiecie 09 2023 12:49:04
#683 |
mostbeteco
dnia kwiecie 09 2023 12:49:25
#684 |
neosurf
dnia kwiecie 22 2023 00:35:23
#685 |
Стоматолог
dnia kwiecie 24 2023 02:40:08
#686 |
Стоматолог
dnia kwiecie 24 2023 02:41:06
#687 |
tojinoshop
dnia kwiecie 24 2023 03:31:58
#688 |
tojinoshop
dnia kwiecie 24 2023 03:34:23
#689 |
Бухгалтерия
dnia kwiecie 27 2023 23:55:03
#690 |
wintube
dnia kwiecie 28 2023 08:19:36
Strona 69 z 227: 1...66676869707172...227
|
| Dodaj komentarz |
| Oceny |
|
Tylko zarejestrowani uytkownicy mog ocenia zawarto strony
Zaloguj si lub zarejestruj, eby mc zagosowa. Brak ocen. Moe czas doda swoj?
|
| Przetumacz stron |
    |